De brief

De post lag al drie dagen op het dashboard.

Étienne haalde de post 's morgens uit de bus, legde die naast zijn koffiebeker en reed weg. 's Middags at hij in de bestelwagen, zijn rug tegen het portier, en 's avonds kwam hij thuis met dezelfde enveloppen onder de voorruit geklemd, een dag verder verbleekt. Er waren twee leveringsbonnen, een aanmaning van de URSSAF die hij vanbuiten kende, een catalogus met warmtepompen die hij ongeopend zou weggooien, en een witte envelop met een blauwe rand en, in de hoek, twee woorden in kleine hoofdletters: TRIBUNAL JUDICIAIRE.

Hij opende hem op donderdag, geparkeerd in de rue des Oiseaux, wachtend tot de klant terugkwam van de apotheek. Zijn handen waren zwart. Hij schoof zijn duim onder de klep en hield de envelop bij een schone hoek vast.

Hij las de brief twee keer.

De eerste keer om te begrijpen dat hij nergens van beschuldigd werd. De tweede keer om de rest te begrijpen.

U bent bij loting aangewezen om op de jaarlijkse jurylijst van het hof van assisen te staan. U wordt opgeroepen op vrijdag 12 september om half negen voor de samenstelling van de jury van de zitting die de maandag daarop begint en die vermoedelijk dertien zittingsdagen zal duren.

Daaronder, in dezelfde letters, stond wat hem deed stoppen:

Het jurylid dat zonder geldige reden geen gevolg geeft aan deze oproeping, riskeert een boete van 3.750 euro.

Drieduizend zevenhonderdvijftig euro. Hij keek lang naar het bedrag. Het was geen rond getal dat verzonnen was om schrik aan te jagen. Het was een berekend bedrag, met honderdtallen en tientallen erin, het bedrag van iemand die het al had moeten opeisen.

De klant kwam terug met haar apotheekzakje. Mevrouw Vialat, eenentachtig jaar, een wandketel uit 2006 die hij uit gewoonte en koppigheid in leven hield. Hij vouwde de brief in drieën, stak hem in het borstzakje van zijn jas en ging weer naar boven.

Het probleem was niet de warmtewisselaar. Het probleem was het expansievat, dat de druk niet meer hield en om de twee maanden bijgevuld moest worden, wat geen herstelling is maar een afspraak. Hij sloot de manometer aan. Nul komma vier. Hij vulde bij, ontluchtte de radiator in de slaapkamer, zette alles terug op één komma twee en luisterde naar de circulatiepomp die weer aansloeg, dat kleine geluid van water dat opnieuw begint te lopen en waar hij al negentien jaar van hield.

— Is het gemaakt? riep mevrouw Vialat vanuit de gang.

— Het houdt het, zei Étienne. Dat is niet hetzelfde.

Ze lachte. Ze lachte om alles wat hij zei, waardoor hij moest opletten wat hij zei.

In de bestelwagen, voor hij startte, haalde hij de brief opnieuw tevoorschijn.

Dertien dagen. Hij telde op zijn vingers tegen het stuur, als een idioot, twee keer, omdat hij niet kon geloven dat een rechtbank dertien dagen van iemand kon afnemen zonder het te vragen. Dertien dagen, dat was de ketel van de bakkerij die voor de eerste vorst vervangen moest worden. Dat was de werf van Charlot, de zes radiatoren op de eerste verdieping. Dat was het jaarlijkse onderhoud van veertien contracten dat eind oktober rond moest zijn.

En het was september. De maand waarin de telefoon weer begint te rinkelen. De maand waarin mensen de verwarming aanzetten en ontdekken dat er niets aanslaat.

Hij startte, reed naar het atelier, en zei er niets over tegen Bruno.

Het was geen beslissing. Bruno lag onder een ketel, alleen de onderkant van zijn jeans en zijn schoenen staken uit, en Étienne zei tegen zichzelf dat hij het hem morgen zou vertellen, wat een zin is die je tegen jezelf zegt wanneer je nog niet wilt praten.

Hij kwam om tien over zeven thuis.

Lou maakte haar huiswerk aan de keukentafel, omringd door haar materiaal als door een kleine werf: de pennenzak open, drie stiften die nergens toe dienden, een gum die in tweeën gesneden was. Théo was boven, je hoorde het plafond bewegen. Karine had de pasta opgezet en roerde iets om in een pan.

— Er ligt post op het dressoir, zei ze.

— De mijne heb ik meegenomen.

Hij hing zijn jas over de rugleuning van de stoel. De brief zat erin, in het borstzakje, in drieën gevouwen, en hij voelde hem toen hij ging zitten, dat kleine dikke plekje tegen de stof.

— Goede dag gehad? vroeg ze.

— De Vialat. Altijd dat vat van haar.

— Ga je het ooit vervangen?

— Ze wil niet. Ze zegt dat het wel meegaat zolang zij meegaat.

Karine lachte ook, en zette de schotel op de kurken onderzetter die ze sinds hun huwelijk hadden, aan één kant verschroeid. Lou schoof haar spullen weg zonder dat iemand het vroeg. Théo kwam naar beneden, at veel en snel, en zei drie zinnen waarvan er twee vragen over het weekend waren.

Op een bepaald moment, tussen het hoofdgerecht en de yoghurt, viel die gewone stilte van tafels waar iedereen elkaar kent, en Étienne dacht: nu. Hij hoefde alleen maar te zeggen ik heb iets van de rechtbank gekregen. Zes woorden. Karine zou gevraagd hebben wat, hij zou de brief getoond hebben, ze zouden samen naar de kalender gekeken hebben, zij zou zich in zijn plaats kwaad gemaakt hebben over die dertien dagen, en het zou een ergernis geweest zijn als een andere, gedeeld, verteerd, vergeten.

Hij zei:

— Is er nog brood?

Lou gaf hem de mand aan.

Later, toen het huis donker was, kwam hij weer naar beneden voor een glas water. Zijn jas hing nog over de stoel. Hij nam de brief er opnieuw uit en las hem een derde keer, staand in de keuken bij het licht van de dampkap, en er stond een regel die hij niet gezien had.

Zaak op de rol: Openbaar ministerie en mevrouw Michèle G. tegen de heer Karim L., beschuldigd van doodslag. In beroep.

Beroep. Hij wist niet wat dat betekende, op die plaats, in zo'n zin.

Hij stak de brief terug in zijn zak en ging naar boven, slapen, zonder iets te zeggen.