Dertien dagen

Hij vertelde het Bruno de volgende ochtend, om kwart voor zeven, bij de koffie uit de machine die al vier jaar een geluid maakte alsof de wereld verging.

Bruno las de brief helemaal uit, traag, wat niets voor hem was.

— Dertien dagen.

— Dertien dagen.

— In september.

— Ja.

Bruno legde het blad terug op de werkbank, op een vetvlek, waardoor er meteen een kring op kwam. Hij dronk zijn koffie. Hij keek naar de planning, de echte, die aan de muur, met de gekleurde magneten, want die op de computer hielden ze geen van beiden bij.

— Kun je geen vrijstelling krijgen?

— Er zijn redenen. Ouder dan zeventig, ziekte, je zit al in een andere jury. Er staat geen « ik heb werk » bij.

— Natuurlijk staat « ik heb werk » er niet bij. Anders bleef er niemand over.

Dat was precies het punt, en ze begrepen het allebei op hetzelfde moment, en het hielp geen van beiden.

's Middags maakten ze de berekening op de hoek van de tafel, met de rekenmachine op de telefoon.

Een dag van Étienne op een werf was tussen de vierhonderdtwintig en vijfhonderd euro omzet. De zittingsvergoeding van een jurylid had hij die ochtend opgezocht: achtennegentig euro en veertig cent per zittingsdag, plus maaltijd en kilometers. Hij had het twee keer gelezen omdat hij dacht dat er een komma verkeerd stond.

— Ze betalen je achtennegentig euro om iemand te veroordelen, zei Bruno.

— Ze betalen me daar niet voor. Het is een vergoeding. Het is geen loon.

— Leg mij dat verschil eens uit als de bestelwagen afbetaald moet worden.

Er was geen verschil als de bestelwagen afbetaald moest worden. Étienne hield er toch aan dat het juiste woord gebruikt werd, en hij had niet kunnen zeggen waarom.

Ze verschoven wat verschoven kon worden. De bakkerij ging voor, ze zouden de demontage vervroegen naar de 8ste. De onderhoudsbeurten zou Bruno alleen doen, wat veertien extra bezoeken betekende in drie weken, aan twee per dag als alles goed gaat, en het gebeurt nooit dat alles goed gaat. Voor de werf van Charlot zouden ze hem moeten verwittigen. Charlot zou niet tevreden zijn, Charlot was nooit tevreden, en hij was al twaalf jaar een goede klant, en zo'n klant vervang je niet in september.

— Weet je wat, zei Bruno terwijl hij de map dichtdeed. Het kan. Het is niet plezierig, maar het kan. Wat me dwarszit, zijn die dertien dagen niet.

— Wat dan wel?

— Dat je vreemd zult terugkomen.

Étienne lachte. Bruno niet.

— Mijn schoonbroer heeft het gedaan, in Limoges. Iets met een meisje. Hij praat er nog altijd over. Hij praat er nooit over, eigenlijk, dat bedoel ik. Het is acht jaar geleden en hij praat er nooit over, en we weten allemaal dat het er zit.

Hij pakte zijn handschoenen van de werkbank.

— Enfin. Je zult het me vertellen.

— Ik denk dat dat niet mag.

— Erover vertellen?

— Ik denk het niet, nee.

Bruno haalde zijn schouders op, ging naar buiten, en de deur van het atelier maakte zijn ateliergeluid, die klap van plaatstaal die je niet afgesteld krijgt.

's Avonds zei Étienne tegen Karine dat hij opgeroepen was als jurylid.

Hij zei het op het einde van de maaltijd, terwijl hij opstond, wat de verkeerde manier was en hij wist het terwijl hij het deed. Karine legde haar hand plat op tafel.

— Hoelang heb je die brief al?

— Hij is deze week gekomen.

— Hoelang heb je hem al?

— Donderdag.

Het was zaterdag.

Ze riep niet. Karine riep niet; ze ruimde op. Ze ruimde de hele tafel af in vier keer terwijl hij naast zijn stoel bleef staan, en toen ze klaar was draaide ze zich om met de theedoek over haar schouder.

— Je gaat over iemand oordelen.

— Met elf anderen.

— Maar je gaat over iemand oordelen.

— Ja.

Ze knikte, twee keer, zoals je doet wanneer je een maat opneemt en die onthoudt.

— Je had het me donderdag kunnen zeggen.

— Ik wilde het eerst met Bruno bekijken.

— Nee, zei ze.

En ze ging de keuken uit zonder er iets aan toe te voegen, want ze had gelijk en dat wisten ze allebei.

Hij bleef alleen beneden. Het huis maakte zijn avondgeluiden, de boiler, de koelkast, Théo die in zijn kamer met iemand praatte. Étienne nam zijn telefoon.

Er gold geen enkel verbod. Hij had niets gezworen, niets getekend, hij was zelfs nog niet geloot: hij was een naam op een lijst van tweeënveertig. Toch voelde het vreemd om die woorden in te tikken, zoals wanneer je door het raam van een huis kijkt dat niet het jouwe is.

karim l kanaal sarnay

Er waren twaalf pagina's.

Het eerste artikel was vier jaar oud, bijna op de dag af. Een vrouw van vijfendertig, op een ochtend in november gevonden aan de oever van het zijkanaal, aan de rand van Sarnay-les-Bois, een zestigtal meter van haar auto. Thuishulp. Een dochter van negen. De dag erna stond er een foto van dranghekken en gendarmes in de regen, en de dag daarop niets meer, drie maanden lang.

Dan een aanhouding. Dan een inverdenkingstelling. Dan stilte, lang, die bijzondere stilte van zaken die dossiers worden.

En vorig jaar, in vier regels in de krant van het departement: veroordeeld tot achttien jaar opsluiting.

Étienne las die regel drie keer.

Achttien jaar. Het was gedaan. Het was beoordeeld. Eén hele seconde lang voelde hij de ronduit opluchting van een man die verneemt dat het werk al door anderen gedaan is.

Toen zag hij de laatste regel van het artikel, die in kleinere letters.

De veroordeelde, die het altijd ontkend heeft, is in beroep gegaan.