Deel een

— Claire, lieverd… waaraan ben je gestorven?

Mijn tante Josette stelde de vraag zoals je vraagt hoe laat het is. Het was 7.20 uur, een dinsdag in oktober. Ik had de telefoon tussen mijn oor en mijn schouder geklemd, en mijn beide handen lagen op de bevroren schouder van meneer Castaing, mijn eerste patiënt, die op de tafel zijn gezicht vertrok.

— Pardon?

— Het staat in Sud Ouest. Op de pagina met de overlijdensberichten. “Claire Simone Barrère, overleden op 18 september in Bordeaux, in haar vijfendertigste levensjaar. De uitvaart heeft in de meest besloten kring plaatsgevonden. Geen bloemen of kransen.”

Ze snoof.

— Ik heb mijn koffie over het tafelkleed gegooid. En toen dacht ik: jij zou je nooit laten begraven zonder je tante te verwittigen.

Ik lachte. Meneer Castaing lachte ook, zonder het te begrijpen. Barrères zijn er in Bordeaux bij de vleet, hele bladzijden in het telefoonboek. Een naamgenote, een drukfout, een studentengrap.

Toen voegde mijn tante er zachter aan toe:

— Ze hebben Simone gezet, Claire. Wie kent je tweede voornaam, behalve wij?

Ik lachte helemaal niet meer.

Ik moet u vertellen wie hem kende, mijn tweede voornaam.

Mélanie. Mélanie Delprat, mijn beste vriendin sinds de middelbare school. Twintig jaar vriendschap. De zomers in Lacanau in de oude 205 van haar moeder, het liefdesverdriet uitgehuild op de kaaien, haar bruiloft, waar ik getuige was, de begrafenis van haar vader vorig jaar, waar ik haar hand vasthield. Mélanie ondertekent alles met een grote M die op twee golven lijkt, met een streep eronder, als een strand. Ze tekende die al in de kantlijn van onze schriften voor fysica.

Twee jaar geleden kreeg ik een burn-out. Overdag werkte ik in een kinepraktijk in Caudéran, ’s avonds in een rusthuis, en mijn zondagen gingen op aan het invullen van zorgformulieren. Op een ochtend in februari bleef ik in mijn auto zitten, op de parkeerplaats van de praktijk, niet in staat de sleutel om te draaien. Ik huilde zonder te weten waarom. Ik ben er twee uur blijven zitten.

De dokter schreef me zes maanden ziekteverlof voor. Ik kon geen envelop meer openen. De post stapelde zich op op het tafeltje in de gang. Alleen al bij het zien van het logo van mijn bank werd ik misselijk.

Mélanie kwam op een zaterdag langs met nog lauwe canelés en een formulier.

— Volmacht op je rekening, zei ze. Je tekent hier. Ik regel alles. Jij slaapt.

Ik was het zelf die haar de pen aanreikte. Ik zie haar M in twee golven nog naast mijn bevende handtekening staan, en ik herinner me hoe opgelucht ik was. Zes maanden lang opende ze mijn post, betaalde ze mijn huur, vulde ze mijn papieren voor de ziekteverzekering in. Ze had mijn codes, mijn wachtwoorden, een kopie van mijn identiteitskaart, mijn loonbrieven. Ik had haar mijn longen toevertrouwd.

Toen ik weer aan het werk ging, heb ik de volmacht nooit ingetrokken. Ik heb de app van de bank ook nooit meer geopend. Mélanie zei: “Maak je geen zorgen, je rekening ademt.” Ik had geen enkele reden om haar niet te geloven.

Tussen twee patiënten door zocht ik mijn naam op de website van de krant.

Het bericht stond er, met een zwarte rand, tussen een gewezen notaris uit Libourne en een dame van achtennegentig uit Pessac. Eronder een rouwregister waarin niemand iets had geschreven. Dat was bijna het engste van alles. Mijn dood had niemand geraakt, omdat niemand hem had gezien.

Ik belde de advertentiedienst. Een vrouw met een zachte stem, die Évelyne heette, zocht het na.

— Het bericht is online besteld en met een kaart betaald, mevrouw. Ik mag u niet zeggen door wie. Maar ik haal het meteen weg, uiteraard.

— Kun je bij jullie zomaar iedereen laten sterven? Volstaat het om te betalen?

Ze zweeg even, beledigd.

— Nee, mevrouw. We vragen altijd een bewijsstuk. Een attest van de begrafenisondernemer, of een kopie van de overlijdensakte. We hebben het in het dossier.

— Stuur het me door.

— Niet via de telefoon. Kom met een identiteitsbewijs langs op ons kantoor, dan laat ik het u zien.

Ze voegde eraan toe, zonder de minste ironie:

— Aangezien u nog leeft.

Ik annuleerde mijn patiënten van de namiddag en reed naar huis, in de rue Kléber, in Saint-Michel, om mijn identiteitskaart te halen.

In mijn brievenbus, tussen een folder voor pizza’s en de elektriciteitsfactuur, zat een witte envelop op mijn adres. Maar niet op mijn naam.

“Aan de rechthebbenden van mevrouw Claire Barrère.”

Ik maakte hem open op de trap, onder de lamp die knettert.

Hij kwam van een kredietinstelling waar ik nog nooit van had gehoord, Sofilo Crédit, in Lyon. “Wij bieden u onze oprechte deelneming aan. Na het overlijden van onze klant heeft de schuldsaldoverzekeraar het nog verschuldigde kapitaal ten laste genomen voor de contracten nr. 7718-04, 7718-09 en 7731-02. Deze contracten zijn hiermee afgelost. Er zal geen enkel bedrag van de nalatenschap worden teruggevorderd.”

Onderaan een tabel. Drie persoonlijke leningen. De eerste ondertekend in april, twee jaar geleden. De tweede in juni. De derde in september. Nog verschuldigd kapitaal, ten laste genomen: 46.300 euro.

April, juni, september. De maanden waarin ik geen envelop meer kon openen.

Ik ging op een trede zitten. Ik heb in mijn hele leven nog geen euro geleend. Iemand had 46.300 euro op mijn naam geleend. En daarna had iemand mij gedood om ze niet te hoeven terugbetalen.

En die iemand kende mijn tweede voornaam.

Het kantoor van de krant rook naar papier en koude koffie. Évelyne was een kleine vrouw met kortgeknipt grijs haar en een rode bril aan een kettinkje. Ze bekeek mijn identiteitskaart lang, toen mijn gezicht, toen opnieuw de kaart.

— Het spijt me echt, zei ze. In dertig jaar heb ik zoiets nog nooit gezien.

Ze draaide haar scherm naar me toe.

Het was een overlijdensakte. Een echte, zo te zien. Het stadswapen, de blauwe stempel van de burgerlijke stand, de vermelding “Volledig afschrift”. “Op achttien september tweeduizend zesentwintig, om veertien uur, is in haar woning, rue Kléber, overleden Claire Simone Barrère, kinesitherapeute, geboren te Bordeaux, ongehuwd.”

Mijn beroep. Mijn adres. De meisjesnaam van mijn moeder.

En helemaal onderaan een regel die ik nog nooit van mijn leven had gelezen: “Opgemaakt op negentien september, op aangifte van Maud Fabre, vriendin van de overledene, die na voorlezing samen met Ons heeft ondertekend.”

Ik ken geen enkele Maud Fabre. Ik volgde de regel tot aan de handtekening van de aangever, half bedekt door de stempel.

Een grote M in de vorm van twee golven. Met een streep eronder, als een strand.

Het was de handtekening van Mélanie.