Deel een

Bij vierentwintig weken zwangerschap kreeg ik een e-mail van drie regels.

“Jenna, Rachel en ik gaan uit elkaar. Ik wil niet langer partij zijn bij de draagmoederschapsovereenkomst. Mijn advocaat neemt contact op met het bureau. Sorry. Owen.”

Ik zat in mijn auto, op de parkeerplaats van de tandartspraktijk in Scarborough waar ik mondhygiëniste ben. De baby gaf een schop, net onder mijn ribben, alsof ze wilde zeggen dat ze over mijn schouder had meegelezen.

Ik belde Rachel. Ze nam op na zes keer overgaan. Ze huilde.

— Ik kan het niet, Jenna. Ik kan haar niet alleen grootbrengen. Niet het kind van een man die me verlaat. Het spijt me. Het spijt me zo.

Ze hing op.

De baby die ik droeg, had geen ouders meer.

Ik moet u uitleggen hoe het zover komt.

Ik ben eenendertig. Ik woon in Scarborough, in het oosten van Toronto, met mijn man, Kyle, die elektricien is, en onze twee kinderen, Mason, zeven, en Lily, vier. Mijn zwangerschappen verliepen vlot. Ik heb het altijd geweten: mijn lichaam is daar goed in, zoals anderen goed zijn in pianospelen.

Mijn nicht Brianna verloor op haar negenentwintigste haar baarmoeder, na kanker. Ik heb haar zien huilen bij de kinderwagens, in het winkelcentrum. Zij bracht me op het idee. Niet voor haar, zij had al geadopteerd. Voor iemand anders.

In Canada is draagmoederschap legaal, maar je mag er niet voor betaald worden. Je krijgt je onkosten terug, op bonnetjes: de vitaminen, de positiekleding, de benzine om naar de afspraken te rijden. Meer niet. Ik wilde niet meer. Ik wilde iemand geven wat ik al had.

Het bureau stelde ons vorig voorjaar voor aan Rachel en Owen Whitford, in een café in Leslieville. Zij, eenenveertig, advocate bij een groot kantoor in Bay Street, onberispelijke mantelpakjes en ogen die de mijne niet loslieten. Hij, drieënveertig, architect, grappig, charmant, het soort man dat bij de eerste ontmoeting de namen van je kinderen onthoudt.

Rachel had op haar zesendertigste baarmoederhalskanker gehad. Hysterectomie. Haar eierstokken hadden ze laten zitten. Ze hadden embryo’s laten maken in een fertiliteitskliniek in het centrum. Er was er nog één over, één enkele, getest en levensvatbaar. Owen had het ons op het portaal van de kliniek laten zien, met een enorme glimlach.

— Het is onze laatste kans, had Rachel gezegd. Ik vraag u niet om ze ons te geven. Ik vraag u om ze te dragen.

Ik zei ja voor ze haar koffie op had.

Kyle had meer tijd nodig. Hij stelde de echte vragen, die ik niet wilde horen: de risico’s, de misselijkheid, wat we de kinderen zouden zeggen, wat er zou gebeuren als het misliep. Daarna las hij de overeenkomst, regel per regel, met een gele markeerstift, aan de keukentafel. Na drie avonden klapte hij de map dicht en zei: “Oké. Maar ik ben degene die je voeten masseert.”

De terugplaatsing lukte meteen. Rachel huilde in de echokamer toen we het hartje hoorden. Ze stuurde me elke maand bloemen, en lijstjes met namen. Owen kwam naar de afspraken als Rachel moest pleiten. Hij bracht donuts en ijskoffie mee voor het team.

Bij de echo van twintig weken, die waarbij ze alles bekijken, stond Rachel te pleiten in Ottawa. Owen kwam met een vrouw die ik niet kende. Een jaar of dertig, donker haar, discreet, een camelkleurige jas.

— Mijn nicht Tessa, zei hij. Ze is verpleegkundige. Ze wilde dit graag zien.

Tessa ging achteraan in de kamer zitten. Tijdens het hele onderzoek hield ze haar ogen op het scherm. Toen de echografiste zei “Het is een meisje”, sloeg ze haar hand voor haar mond en huilde ze, in stilte, harder dan Owen. Aan het eind kwam ze naar me toe en vroeg ze, bijna fluisterend:

— Beweegt ze veel? ’s Nachts?

Ik vond het ontroerend, een nicht die zo aangedaan was. Ik vertelde het diezelfde avond aan Kyle. Hij zei: “Mensen doen raar met baby’s.”

Vier weken later kwam de e-mail.

De dagen daarna leerde ik dingen die ik nooit had willen weten.

In Ontario is bij de geboorte de draagmoeder de wettelijke moeder. De wensouders worden pas ouders als zij haar schriftelijke toestemming geeft, minstens zeven dagen na de bevalling. Als niemand het kind wil, blijft het van mij. En als ik het niet kan houden, neemt de Children’s Aid Society het over, en wordt het ter adoptie aangeboden.

Kyle was geweldig. Hij zei dat we ons zouden redden, dat we ruimte hadden, dat een derde kind maar een kamer was die geverfd moest worden. Maar ik zag ’s avonds zijn ogen, boven de rekeningen. En ik zag Mason, die aan zijn hele klas had verteld dat zijn mama “een baby maakte voor een zieke mevrouw”.

— En waar gaat ze nu naartoe, de kleine? vroeg hij.

Ik wist niet wat ik moest antwoorden.

Bij de controle-echo van zesentwintig weken was er een klein glanzend puntje te zien in het hartje van de baby. De arts zei dat het bijna altijd onschuldig was, maar dat ze ons wilde doorverwijzen naar een genetisch consulent, in het ziekenhuis aan University Avenue.

Ik schreef Rachel. Gewoon een zakelijk bericht, omdat het op papier nog altijd haar dochter was. Ik verwachtte geen antwoord.

Ze kwam.

Ze zat in de wachtkamer, zonder make-up, in jeans, kleiner dan in mijn herinnering. Ze durfde me niet te omhelzen. Ze keek naar mijn buik zoals je kijkt naar een huis waar je gelukkig bent geweest.

De genetisch consulent was een ronde, zachte vrouw die langzaam praatte. Ze opende het dossier van de fertiliteitskliniek op haar scherm, nam het door en draaide zich met een professionele glimlach naar Rachel.

— Om de evaluatie af te ronden, heb ik de familiegeschiedenis van de eiceldonor nodig. Hebt u nog contact met haar?

Rachel verroerde zich niet.

— Welke donor? zei ze.