Deel een

Ik had mijn speech elf keer herschreven.

De eerste versie was vier bladzijden lang en ging over de speelplaats van de Sint-Jozefschool in Ciney, waar Sarah en ik elkaar op ons zesde leerden kennen, de dag dat ze me haar gommetje in de vorm van een aardbei leende en ik het nooit teruggaf. De elfde versie paste op één systeemkaartje. Ze was perfect. Ze liet mensen lachen op het juiste moment en huilen op het juiste moment, en ze eindigde met “Op Sarah en Antoine”.

Ik had dat kaartje in mijn hand, in het kasteel van Namen, op zaterdag 12 september, om 22.15 uur, staand voor honderdtwintig gasten, met een microfoon die een beetje floot.

Ik was het bruidsmeisje. Achtentwintig jaar vriendschap. Ze was de zus die ik nooit had gehad. Ik wist alles van haar: haar angst voor duiven, haar recept voor Luikse balletjes, de naam van haar eerste liefde en het litteken dat ze onder haar horloge verbergt.

Het enige probleem was dat de bruidegom zes maanden had geprobeerd om met mij in bed te belanden.

Het was in maart begonnen, met een bericht om 23 uur.

“Slaap je al?”

Antoine. De verloofde van mijn beste vriendin. Een grote, charmante kerel, verkoper bij een autodealer in Wépion, die luid lachte en altijd je naam onthield. Ik mocht hem wel. Ik vond dat hij Sarah gelukkig maakte.

Ik had geantwoord: “Bijna. Probleem?” Ik dacht dat hij een verrassing voor haar wilde organiseren.

“Nee. Ik dacht gewoon aan jou.”

Ik antwoordde niet. De volgende dag schreef hij dat het een grap was, dat hij een glas te veel had gedronken met collega’s. Ik wilde hem geloven.

Daarna kwamen er andere berichten. Complimenten over een vakantiefoto. Een “je zag er prachtig uit zaterdag” na een barbecue. Op een avond in april een “Sarah is bij haar moeder, kom iets drinken”. Daarna directere dingen, die ik niet zal herhalen.

Ik antwoordde telkens hetzelfde, met steeds drogere woorden. “Nee.” “Stop.” “Ze is mijn beste vriendin.” “Nooit, Antoine. Nooit.”

En ik maakte van alles schermafbeeldingen. Ik weet niet waarom. Een reflex.

In mei besloot ik Sarah alles te vertellen. Ik oefende mijn zin een week lang in de auto. En toen wachtte Antoine me op een avond op voor mijn appartementsgebouw in Jambes.

Hij glimlachte. Hij was kalm.

“Ik weet dat je mijn berichten hebt bewaard,” zei hij. “Doe wat je wilt. Maar denk goed na. Als je iets zegt, zeg ik dat jij het was. Dat jij al maanden achter me aan zit, dat ik uiteindelijk heb geantwoord zodat je me met rust zou laten. Wie denk je dat ze gelooft? De man met wie ze over vier maanden trouwt, of de vriendin zonder lief die altijd een beetje jaloers is geweest?”

“Ik ben nooit jaloers geweest op Sarah.”

“Dat weet ik. Zij weet het niet.”

Hij stapte weer in zijn demowagen, een grote grijze Duitse, en reed weg.

Ik heb de hele nacht gehuild. Het ergste was dat hij misschien gelijk had. Sarah hield van hem. Ze had de jurk al gekocht, het kasteel gereserveerd, de suikerbonen gekozen. Als ik sprak, riskeerde ik háár kwijt te raken. Niet hem.

Ik heb het één keer geprobeerd. Eén enkele keer. Eind mei, op een woensdag, in het café aan de place d’Armes waar Sarah en ik altijd dezelfde warme chocolademelk dronken, zelfs in de zomer.

“Sarah,” begon ik. “Antoine… Ben je zeker van hem?”

Ze keek op van haar telefoon. Ze glimlachte.

“Zekerder dan ooit. Waarom?”

“Zomaar. Ik… Trouwen is iets groots. Ik wilde gewoon weten of je gelukkig bent.”

“Zo gelukkig, Léa. Zo gelukkig. Weet je wat hij gisteravond tegen me zei? Dat jij de enige van mijn vriendinnen bent die hij echt oprecht vindt. Hij is gek op je, weet je.”

Ik dronk mijn chocolademelk tot op de bodem om niet te hoeven antwoorden. Ze was te zoet. Ze smaakte naar leugens.

Dus zweeg ik. Juni. Juli. Augustus. Ik paste de bruidsmeisjesjurken met haar. Ik organiseerde de vrijgezellenavond in Durbuy. Ik glimlachte op alle foto’s. En telkens als ik Antoine aankeek, gaf hij me een knipoogje.

Voor de vrijgezellenavond in Durbuy hadden we een vakantiehuis gehuurd met een jacuzzi en kamers met bloemennamen. Om één uur ’s nachts, terwijl de meisjes in de woonkamer Céline Dion zongen, trilde mijn telefoon.

“Heeft ze je verteld wat ze onder haar jurk draagt? Ik denk alleen aan jou.”

Ik ging de tuin in. Ik gaf over achter een hortensiastruik. Sarah vond me daar een kwartier later en hield lachend mijn haar vast: “Te veel mojito’s, Léa!” Ze bracht me weer naar binnen, wikkelde me in een plaid, liet me water drinken. Ze heeft de hele nacht voor me gezorgd.

En ik heb haar niets gezegd.

De laatste weken veranderde Sarah. Ze was stiller. Ze keek met gefronste wenkbrauwen naar haar telefoon. Twee keer zegde ze onze koffie op woensdag af. Eén keer betrapte ik haar erop dat ze me vreemd aankeek, lang, alsof ze iets zocht in mijn gezicht.

Ik werd bang. Ik dacht dat Antoine haar zijn versie al had verteld. Dat het te laat was.

De avond voor het huwelijk nam ze me na de laatste pasbeurt in haar armen. Heel stevig. Ze zei in mijn nek:

“Morgen geef je je speech, hè. Wat er ook gebeurt. Beloofd?”

“Beloofd.”

“En je vertelt de waarheid. Altijd de waarheid. Zoals toen we zes waren.”

Ik begreep het niet. Ik denk dat ik dacht dat ze het over het aardbeiengommetje had.

Die zaterdag was alles perfect. De zon op de Citadel. De bogen van witte bloemen. De vrije ceremonie in het park, waar een vriend van Antoine een tekst over de liefde die blijft voorlas. De champagne, de hapjes, de dj die Stromae draaide. Sarah was prachtig in haar kanten jurk, en ze bleef maar lachen, een beetje te luid, een beetje te vaak.

Antoine liep in zijn nachtblauwe pak langs de tafels. Toen hij bij de mijne kwam, boog hij zich naar me toe alsof hij me op de wang wilde kussen, en fluisterde:

“Een mooie speech, hè. Netjes braaf.”

Om 22.15 uur zette de dj de muziek zachter. De getuige van Antoine gaf de zijne: grappen over voetbal en een zuipverhaal uit Louvain-la-Neuve. Iedereen lachte. Toen zei hij:

“En nu, het bruidsmeisje!”

Ik nam de microfoon. Ik vouwde mijn kaartje open. Ik keek naar Sarah, die midden aan de lange tafel zat met haar bloemenkroon. Ze staarde me aan. Ze glimlachte niet.

Ik las de eerste zin. Die over het aardbeiengommetje. De gasten glimlachten.

Toen stopte ik.

“Je vertelt de waarheid. Altijd de waarheid.”

Ik vouwde het kaartje dicht. Ik haalde mijn telefoon uit mijn handtasje. Antoine, aan het eind van de tafel, hield op met glimlachen.

“Sarah,” zei ik, en mijn stem trilde in de luidsprekers. “Voor we het glas heffen, is er iets wat je moet weten.”