Deel een

Iedereen in de rue des Bleuets, in Waterloo, zal je zeggen dat Grégory Martens een perfecte buurman is.

Hij maaide de hele vorige zomer mijn gazon, toen ik mijn pols had gebroken, zonder dat ik iets had gevraagd. Hij organiseert in juni het buurtfeest, met een barbecue, slingers en een quiz voor de kinderen. Hij maakt in de winter het voetpad van de hele straat sneeuwvrij, om zes uur ’s ochtends, voor hij naar kantoor gaat. Hij is veertig, met een glimlach uit een tandpastareclame en een zachte stem. Hij werkt bij een bank in Brussel. De dames van de straat aanbidden hem. De heren ook.

Zijn vrouw heet Élodie. Ze kwamen vier jaar geleden in het huis tegenover het mijne wonen, met hun zoontje Maël, die toen drie was.

Het eerste jaar kwam Élodie vaak koffie drinken bij mij. Ze was verpleegster in Eigenbrakel. Ze lachte luid, ze droeg bloemetjesjurken, ze vertelde me over haar nachtdiensten en haar onmogelijke collega’s. Ik ben weduwe, ik ben achtenvijftig, mijn kinderen wonen ver weg. Ik hield van die koffiemomenten. Ik hield van Élodie.

En toen, beetje bij beetje, kwam ze niet meer.

Ze stopte ook met werken. Grégory legde me uit dat ze moe was, dat ze een depressie had, dat het beter voor haar was om thuis te blijven. Hij zei het met een droevig gezicht, met gedempte stem, zoals je over een zieke praat.

Ze kwam niet meer buiten.

Op het buurtfeest, in juni, kwam ze een halfuur. Grégory hield haar bij de taille vast. Hij vertelde iedereen dat hij haar een weekend in Durbuy had gegeven voor hun tienjarig huwelijk. De dames zeiden: “Wat heb jij een geluk, Élodie.” Élodie glimlachte. Als iemand haar iets vroeg, antwoordde hij. Ze dronk water, met kleine slokjes, en keek naar haar glas. Om negen uur zei hij dat ze moe was, en ze gingen naar huis. Tien minuten later kwam hij alleen terug, om de kinderquiz te presenteren.

Soms zag ik haar achter het keukenraam. Ze was vermagerd. Ze droeg geen bloemetjesjurken meer, maar coltruien, zelfs in juli. Als ik naar haar zwaaide, antwoordde ze met een snel gebaartje en liep ze weg van het raam.

Op een zaterdag kwam ik haar tegen in de Delhaize. Alleen, voor één keer. Ik ging naar haar toe, helemaal blij.

“Élodie! Dat is maanden geleden! Kom eens koffie drinken.”

Ze keek heel snel om zich heen. Haar telefoon trilde in haar hand. Ze keek ernaar.

“Ik moet gaan,” zei ze. “Grégory wacht op me.”

Ze liep weg en liet haar winkelkar halfvol midden in het rek staan.

Ik zei tegen mezelf dat het mijn zaken niet waren. Dat zeg je altijd. Het is de comfortabelste zin van de wereld.

Maar ik begon dingen op te merken. De rolluiken van hun slaapkamer die tot de middag dicht bleven. Élodies auto, altijd op dezelfde plek, die al weken niet meer had bewogen. Grégory die elke avond om zes uur stipt thuiskwam en bij aankomst controleerde of de garagepoort goed dicht was.

En dan waren er de geluiden.

Niet elke nacht. Eén keer per week, misschien twee. Stemmen. Vooral een mannenstem, laag, die af en toe aanzwol. Een doffe klap, alsof er een meubel werd verschoven. Een deur die dichtsloeg. Dan niets meer. De stilte, de grote stilte van de rue des Bleuets, met de straatlantaarns en de netjes geknipte hagen.

De volgende ochtend zette Grégory fluitend de vuilniszakken buiten. Hij zwaaide uitbundig naar me.

“Fijne dag, Nathalie! Zal ik brood voor u meebrengen?”

Ik ken die geluiden.

Ik heb het nooit aan iemand in de rue des Bleuets verteld. Maar ik ken ze. Ik heb ze elf jaar lang gehoord, aan de andere kant, heel lang geleden, in een appartement in Charleroi. Ik weet wat een coltrui in juli betekent. Ik weet wat “ik moet gaan, hij wacht op me” betekent.

En toch deed ik niets. Maandenlang. Omdat hij zo vriendelijk was. Omdat iedereen van hem hield. Omdat ik bang was me te vergissen, bang om voor een gekke oude vrouw door te gaan, bang dat hij wraak zou nemen. Omdat je altijd tegen jezelf zegt dat het je zaken niet zijn.

Het was Maël die me over de streep trok.

Op een woensdagmiddag speelde hij alleen op het voetpad met zijn bal. Hij is nu zeven. De bal rolde mijn tuin in. Hij kwam hem halen en bleef voor me staan kijken terwijl ik mijn rozen snoeide.

“Mevrouw Nathalie,” vroeg hij, “kunnen mama’s elke dag van de trap vallen?”

Ik legde mijn snoeischaar neer.

“Waarom vraag je dat, schatje?”

“Omdat mama de hele tijd valt. Papa zegt dat ze onhandig is. Maar ik heb haar nog nooit zien vallen.”

Toen riep Grégory’s stem van de overkant van de straat, heel zacht, heel kalm:

“Maël! Naar huis, kampioen!”

Het jongetje liep terug, zijn bal onder de arm.

Die avond zocht ik op internet. Ik vond een nummer: 0800 30 030, “Écoute violences conjugales”, de Franstalige hulplijn voor partnergeweld. Gratis, anoniem. (In Vlaanderen is dat 1712.) Ik belde. Een vrouw nam op, met een kalme stem. Ik vertelde haar alles. Ze luisterde lang, zonder me te onderbreken.

“U hebt er goed aan gedaan te bellen,” zei ze. “Als u hoort dat er op dat moment geweld plaatsvindt, belt u meteen 101. En als u alleen met uw buurvrouw kunt praten, zeg haar dat ook zij ons kan bellen. Dwing haar niet. Maar zeg haar dat ze niet alleen is.”

Ik schreef het nummer op een papiertje. De volgende dag, toen Grégory naar zijn werk was, stak ik de straat over en schoof het in hun brievenbus, in vieren gevouwen, met vier woorden: “Ik woon hier tegenover.”

Drie dagen gebeurde er niets.

De vierde dag, een donderdag, vond ik een papiertje in mijn eigen brievenbus. Hetzelfde papiertje, in vieren gevouwen. Mijn papiertje. Op de achterkant stond een klein handschrift, in potlood, dat ik moeilijk kon lezen.

“Hij heeft mijn noodtelefoon gevonden. Hij zegt dat we het vanavond gaan regelen. Als morgenochtend de rolluiken van de keuken dicht zijn, bel de politie. Kom niet zelf. Hij heeft een wapen in de garage. É.”

Ik heb de hele nacht niet geslapen. Ik bleef in mijn woonkamer zitten, met het licht uit, en keek naar het huis aan de overkant. Om twee uur ’s nachts hoorde ik Grégory’s stem. Om twintig over twee een doffe klap. Toen stilte.

Om zeven uur brak de dag aan boven de rue des Bleuets.

Ik keek naar het keukenraam.