Hoofdstuk 1
Wie bent u?
U gaat verder waar u gebleven was.
Ik ga alles in volgorde vertellen, en ik zal niet liegen. Ik beloof niet dat ik alles vertel.
Eerst was er een geluid. Een regelmatige piep, heel ver weg, als een druppel water in een metalen emmer. Dan een tweede, die niet hetzelfde ritme volgde. Dan een mechanische ademhaling, de zucht van een blaasbalg, ergens links van mij, die plotseling stopte, en de stilte daarna maakte me banger dan het geluid.
Mijn keel was rauw. Dat was het eerste wat mijn lichaam me vertelde, nog voor het me vertelde dat ik een lichaam had: iemand had schuurpapier door mijn keel gehaald, van boven naar beneden, en het daar laten zitten. Ik wilde slikken en het lukte niet.
Toen was er een hand.
Ze hield de mijne vast. Ze was warm, een beetje droog, met ruwe huid langs de nagels, en ze kneep zonder te pletten, met de regelmaat van iemand die telt. Ik voelde haar voor ik mijn ogen opendeed. En met de hand kwam er een geur tot bij mij, dwars door het ontsmettingsmiddel, het plastic en die smaak van ijzer in mijn mond: een geur van oranjebloesem. Licht. Een geur van zondagsgebak, van zomers bij mijn grootmoeder, in Apulië.
“Blijf bij me, Inès,” zei een vrouwenstem. “Blijf bij me.”
Mijn hart sloeg op hol op het scherm. Ik hoorde de piepjes versnellen, over elkaar heen tuimelen, aanzwellen als een autoalarm, en de hand die de mijne vasthield verstijfde een seconde en ontspande toen weer.
“Dat is normaal,” zei de stem, luider, tegen iemand anders. “Ze wordt wakker. Bij het wakker worden is het altijd zo.”
Ik deed mijn ogen open.
Het plafond was wit, met een vlekkerige tegel boven de deur, een gele kring in de vorm van een hondenkop. Links van mij een scherm vol groene curves en rode cijfers. Rechts van mij een infuuspaal met doorzichtige zakken die druppel voor druppel leegliepen in een slangetje, en het slangetje verdween onder een verband, in de holte van mijn elleboog.
En aan de rand van het bed een verpleegster.
Ze was blond, het haar strak in een lage knot, met losse plukjes die in haar nek krulden. Vijfendertig, misschien iets ouder. Een moe, zacht gezicht, met paarse wallen onder de ogen, het soort wallen dat je met één nacht slaap niet meer wegkrijgt. Een lichtblauw uniform. Een geplastificeerde badge op haar borst gespeld, met alleen een voornaam: Maud.
Ze hield nog altijd mijn hand vast.
“Dag Inès,” zei ze. “U bent in het ziekenhuis. Op intensieve zorg, in Godinne. U hebt een ongeluk gehad. U kunt nog niet meteen praten, we hebben net de buis verwijderd, uw keel zal een paar dagen pijn doen. Probeer niet te praten. Knijp in mijn hand als u me hoort.”
Ik kneep in haar hand.
Ze glimlachte, een glimlach die niet tot in haar ogen kwam. Ik keek naar haar ogen. Ze sloeg ze neer naar het scherm, dan naar de infuuszakken, en ze liet mijn hand los om aan het wieltje van een van de slangetjes te draaien. Mijn hart bonsde nog. Ik hoorde elke slag twee keer: een keer in mijn borst, een keer op het scherm, met een kleine vertraging, als een simultaanvertaling.
Dat is mijn vak, simultaanvertalen. Ik zei het niet. Ik kon niets zeggen.
“Ik ga de dokter verwittigen,” zei ze. “En uw familie. We wachtten tot u wakker werd. Het is acht dagen geleden, Inès.”
Ze ging naar buiten. De geur van oranjebloesem bleef nog even boven het bed hangen, daarna nam de ventilatie hem mee en bleef alleen het ontsmettingsmiddel over.
Ik sloot mijn ogen. Ik telde. Mijn hart had minuten nodig om tot rust te komen.
De dokter heette Wauters. Hij was groot en kaal, met een bril die op zijn voorhoofd geschoven zat en een stem die gewend was slecht nieuws met dezelfde beleefdheid te brengen als goed nieuws. Hij vroeg me zijn vinger met mijn ogen te volgen. Ik volgde hem. Hij vroeg me in zijn twee handen tegelijk te knijpen. Ik kneep erin. De hele linkerkant van mijn lichaam was één grote kneuzing die de vorm van een veiligheidsgordel had aangenomen.
“Heel goed,” zei hij. “Echt heel goed. U hebt geluk gehad, mevrouw Delvaux.”
Ik probeerde te antwoorden. Mijn stem kwam eruit als het geluid van grind, en ik hield op.
“Niet forceren. Eén lettergreep tegelijk. Weet u waar u bent?”
“Ziekenhuis,” zei ik.
“Heel goed. Weet u welke dag het is?”
Ik schudde van nee. Dat was waar. Ik wist welke dag het was toen ik mijn ogen dichtdeed, en ik had net gehoord dat ik acht dagen had geslapen. Ik kreeg de optelsom niet gemaakt, nog niet, niet met die keel en die smaak van ijzer.
“Het is maandag,” zei Wauters. “28 september. Zegt u dat niets, dan is dat normaal. Wakker worden na een sedatie is een mist. Het komt allemaal langzaam terug.”
Hij noteerde iets op een tablet. Achter hem ging de deur open.
Er kwam een man binnen.
Hij was groot, groter dan de dokter, met licht gebogen schouders, alsof hij zijn hele leven moest bukken onder dingen die te laag hingen. Een grijze trui met ronde hals, met een gat bij de elleboog. Een jeans met opgedroogde aarde op de knieën. Te lang bruin haar, ongekamd, en een baard van een paar dagen. Hij had de handen van iemand die buiten werkt: breed, gebarsten, met gebroken nagels en een verse snee in zijn duim, slecht geheeld.
Hij bleef op de drempel staan. Hij keek naar me. Toen stak hij de kamer over in drie passen en knielde naast het bed, zo snel dat Wauters achteruit moest, en hij nam mijn rechterhand in zijn twee handen. Hij zei niets. Hij legde zijn voorhoofd op onze drie handen en hij huilde.
Hij huilde zonder geluid. Alleen zijn schouders, die schokten, en de vochtige warmte van zijn voorhoofd tegen mijn vingers. Hij probeerde zich niet te verbergen. Het was het moeilijkste waar ik die dag naar heb gekeken.
Ik heb gekeken tot het einde.
Toen hij zijn hoofd optilde, had hij rode ogen en een nat gezicht, en hij glimlachte. Hij zei mijn voornaam, zacht, op twee tonen, zoals de naam van iemand die je in een menigte dacht kwijt te zijn.
“Inès.”
Ik antwoordde niet.
Wauters schraapte zijn keel. Hij boog zich naar me toe, voorzichtig, met een behoedzaamheid die me niet beviel, omdat ze al een conclusie was.
“Mevrouw Delvaux,” zei hij. “Weet u wie deze meneer is?”
De meneer – dat was het woord van Wauters – hield op met glimlachen. Hij liet mijn hand niet los. Ik voelde zijn vingers zich sluiten, onmerkbaar, zoals je je vastgrijpt aan een leuning wanneer je voelt dat de volgende trede ontbreekt.
Ik keek naar zijn gezicht. Ik keek naar zijn handen. Ik keek naar de trui met het gat bij de elleboog, en naar de aarde op de knieën.
“Wie bent u?” zei ik.
Mijn stem was een gerasp, maar ze droeg. Ze droeg tot achter in de kamer, tot bij de verpleegster die net terug was en bij de deur stond, met een dienblad in haar handen. Ze verstijfde.
Een tijdlang sprak niemand. Het scherm piepte. De blaasbalg in de kamer ernaast zuchtte door de wand.
“Ik begrijp het,” zei Wauters. “Dat is niet erg. Maakt u zich geen zorgen. We doen het rustig aan. Kunt u me uw naam zeggen?”
“Inès.”
“Inès hoe?”
“Marchal.”
De meneer sloot zijn ogen.
“Heel goed,” zei Wauters, met dezelfde stem als daarnet, die van het goede nieuws. “Weet u wat u voor werk doet?”
“Tolk. In het justitiepaleis. In Namen.”
“Heel goed. Weet u hoe oud u bent?”
Ik dacht na. Ik nam de tijd om na te denken, en de hele kamer wachtte met mij mee.
“Negenentwintig.”
Wauters schreef. De verpleegster bij de deur zette haar dienblad op het karretje, langzaam, zonder een geluid.
“En het laatste wat u nog helder voor de geest staat,” zei Wauters, “het laatste wat echt scherp is, wat zou dat zijn?”
“Juli,” zei ik. “De overstromingen. De tv, bij mij thuis. De huizen van Pepinster in het water.”
“Juli van welk jaar?”
“2021.”
De meneer deed zijn ogen weer open. Hij keek naar me zoals je kijkt naar een brief die je niet kunt lezen, geschreven in een taal die je dacht te kennen.
“Inès,” zei Wauters zacht. “We zijn in 2026.”
Ik keek naar het plafond. De gele vlek in de vorm van een hondenkop. Ik wachtte tot de piepjes van het scherm bedaarden, en ze bedaarden, want deze keer klopte mijn hart heel traag, heel regelmatig, als dat van iemand die slaapt.
“Ik herinner me niets,” zei ik.
Daarna praatte iedereen tegelijk, maar zacht, met die stem die je opzet rond een bed. Wauters zei de woorden “verwardheid”, “sedatie”, “heel vaak”, “een paar dagen afwachten”, “controlescan”. De verpleegster controleerde een infuus dat ze al had gecontroleerd. Ze keek niet meer naar me. Ik keek wel naar haar, telkens als ze in mijn blikveld kwam, en dat was vaak.
De meneer zei niets. Hij was op zijn knieën blijven zitten. Wauters raakte zijn schouder aan, zei dat hij mocht blijven, maar niet te lang, dat ik moest rusten. Hij knikte zonder zijn ogen van mijn gezicht af te halen.
Toen lieten ze ons alleen, met het scherm en de blaasbalg achter de wand.
Hij ging op de plastic stoel naast het bed zitten. Hij boog zich voorover, de ellebogen op de knieën, en keek een hele tijd naar zijn eigen handen, alsof hij er een gebruiksaanwijzing in zocht. Toen hief hij zijn linkerhand op en stak ze naar me uit, met de handpalm naar beneden, open, de vingers wat gespreid, zodat ik het kon zien.
Aan zijn ringvinger zat een trouwring. Een ring van geel goud, heel eenvoudig, wat gekrast, wat te strak om een vinger die dikker was geworden van het werken.
“Ik ben uw man,” zei hij. “Antoine. We zijn vier jaar getrouwd.”
Hij had “uw” gezegd. Hij hoorde zichzelf het zeggen, en hij trok even een grimas, alsof het woord in zijn tong had gesneden.
Ik antwoordde niets. Ik sloeg mijn ogen neer naar het laken, naar mijn twee handen die erop lagen, de rechter met het verband van de katheter, de linker vol gele en paarse blauwe plekken tot aan de pols.
Mijn linkerhand was naakt.
Er zat geen trouwring. Onder de blauwe plekken, aan de basis van de ringvinger, was er alleen een strook bleker vel, een beetje ingedeukt, waar jarenlang een ring had gezeten. Een gehavende hand op een wit laken.
Niemand in de kamer stelde de vraag.