Hoofdstuk 2
Vijf jaar
U gaat verder waar u gebleven was.
Op dinsdag kreeg ik een scan, op woensdag een MRI. Daartussenin kwam een neurologe met kortgeknipt grijs haar, dokter Collard, aan het voeteneind van mijn bed zitten met de beelden op een tablet, en ze liet ze me zien als vakantiefoto's.
“Hier,” zei ze, en ze legde haar vinger op een lichtere vlek, “en daar. Kleine kneuzingen. In het begin wat oedeem, dat is verdwenen. Daarom hebben we u in slaap gehouden, zodat de zwelling in uw hersenen rustig kon afnemen. Eerlijk gezegd zijn de letsels bescheiden.”
“Bescheiden,” herhaalde ik.
Mijn stem kwam terug. Ze kraste nog, ze brak op de lange klinkers, maar ze kwam terug.
“Bescheiden in verhouding tot wat u me vertelt,” verduidelijkte dokter Collard. “Vijf jaar is veel. We hebben het er nog over. Maakt u zich voorlopig geen zorgen.”
Ze zei “we hebben het er nog over” met een plooitje in haar mondhoek. In mijn vak leer je die plooitjes te klasseren. Er is dat van de rechter die de beklaagde niet gelooft, dat van de advocaat die zijn cliënt niet gelooft, dat van de getuige die zijn eigen zin niet gelooft op het moment dat hij hem uitspreekt. Het hare was het plooitje van de arts die nog geen mening heeft en dat noteert.
Ik deed wat je verwacht van iemand die na acht dagen uit een coma komt. Ik haalde de namen van de zorgkundigen door elkaar. Ik vroeg twee keer hoe laat het was. Ik sliep veel, en als ik niet sliep, keek ik naar het raam, waarachter alleen bomen waren en een stuk parking, en de bomen begonnen geel te worden.
Ze vertelden me mijn leven.
Antoine begon, op dinsdagmiddag, op de plastic stoel, de onderarmen op zijn dijen. Hij sprak langzaam, zocht naar zijn woorden, hield midden in zijn zinnen op om op mijn gezicht te controleren of hij verder mocht. Hij stelde me geen enkele vraag. Hij vertelde gewoon, in volgorde, zoals je de samenvatting op de achterkant van een boek leest.
We hadden elkaar leren kennen in Namen, op de Feesten van Wallonië, in september 2021. We waren het jaar daarop in juni getrouwd, in Wépion, waar hij aardbeien teelde, zoals zijn vader en zijn grootvader. Ik was bij hem komen wonen, in de langgevelhoeve boven de serres. Ik had mijn werk in het justitiepaleis gehouden. Hij stond om vijf uur op, ik om zeven. We hadden een keuken met een grote eiken tafel die van zijn grootmoeder was geweest. We hadden geen kinderen. We hadden geen hond.
“Geen hond,” zei ik.
“Je wilde er geen,” zei hij. “Door de serres. We hadden hem in de gaten moeten houden.”
Hij was zonder waarschuwing overgestapt op je, tussen twee zinnen in, en hij ging er niet op in. Ik ook niet.
Ik luisterde. Ik heb tien jaar lang geluisterd naar mensen die hun versie van de feiten vertelden, en ik weet dat er geen onschuldig verhaal bestaat: er is wat je zegt, de volgorde waarin je het zegt, en waar je overheen stapt. Antoine vertelde goed, met weinig woorden. Hij stapte over hele maanden heen. Hij ging van het huwelijk naar “en dat is het” zonder iets daartussen, zoals je een kamer doorloopt zonder het licht aan te doen.
“En dat is het,” herhaalde hij.
Hij keek naar zijn handen.
Lucie kwam op dinsdagavond, in trainingspak, het haar nog nat van de douche in de sportzaal, en ze barstte in tranen uit nog voor ze de deur door was. Ze liet haar tas op de grond vallen, ze zei “Inès” met een stem die oversloeg, en ze wierp zich met zoveel kracht op me dat de verpleegster van wacht vanuit de gang riep: “Pas op voor de katheter!”
“Sorry,” zei Lucie, zonder me los te laten. “Sorry, sorry. Ik let op. Ik let super goed op. O mijn god, je ziet er vreselijk uit.”
“Dank je,” zei ik.
“Nee, echt. Het lijkt alsof je twaalf rondes tegen een koelkast hebt gebokst.”
Ze lachte en huilde tegelijk, en ze veegde haar neus af aan de mouw van haar trainingspak zoals toen ze acht was. Mijn kleine zus. Dertig, turnjuf in Profondeville, niet in staat te liegen zonder dat je het ziet, niet in staat te zwijgen, niet in staat een kamerplant langer dan drie weken in leven te houden.
“Je weet toch wie ik ben?” zei ze snuffend. “Zeg dat je weet wie ik ben, of ik maak een scène.”
“Je bent Lucie.”
Ze barstte in snikken uit, van opluchting deze keer.
“Ze weet wie ik ben,” zei ze tegen Antoine, die bij het raam stond. “Ze weet wie ik ben.”
“Ze kent jou al dertig jaar,” zei Antoine. “Mij kent ze vijf jaar.”
Hij zei het zonder bitterheid, op de toon waarop je vaststelt dat het regent. Lucie hield op met huilen. Ze keek naar hem, toen naar mij, en ze trok een vreemd gezicht, een mengeling van medelijden en iets wat harder was, dat ik niet meteen kon plaatsen.
De verpleegster heette Maud. Ze had dienst op dinsdagochtend, toen ze me naar de scan brachten. Op dinsdagavond, toen Lucie kwam, was ze er nog altijd, in jeans, haar tas over haar schouder, haar dienst allang voorbij. Ze had dienst op woensdagochtend, toen ze de sonde verwijderden, en ze vond een manier om in de namiddag nog eens langs te komen, toen ze me op de rand van het bed lieten zitten om een eerste keer op te staan.
“Rustig,” zei Maud. “Ik heb u vast. Leun maar op mij.”
Ik leunde op haar. Ze rook naar oranjebloesem. Haar handen waren ruw langs de nagels, en ze had een kleine brandwond op de rug van haar linkerhand, een oude, ronde brandwond, zoals van een oven.
“U bent hier vaak,” zei ik.
“We zijn onderbemand,” zei ze. “En we houden graag dezelfde patiënten. Dat is voor iedereen makkelijker.”
Ze hielp me drie stappen naar het raam te zetten en drie stappen terug. Ze legde me weer in bed. Ze trok het laken op. Ze legde de belknop binnen bereik van mijn rechterhand, en bij het weggaan legde ze twee vingers op mijn pols, heel even, boven de hartslag.
Ik bewoog niet.
Hoofdinspecteur Benali kwam op woensdag aan het eind van de middag. Ze klopte aan en wachtte tot er werd geantwoord, wat me verbaasde: politiemensen kloppen, maar ze wachten niet. Ze kwam binnen met een bekertje koffie uit de automaat in de ene hand en een leren aktetas onder de arm.
Vijfenveertig, een marineblauw broekpak, zwart haar strak naar achteren, heel matte lippenstift. De stem van een rookster die niet meer rookte. Het soort politievrouw dat je tegenkomt in de wandelzaal, in de gangen van de tweede verdieping, tegenover je in verhoren waar een Nederlander of een Italiaan iemand nodig heeft om “ik was er niet” in de juiste taal te zeggen.
“Nadia Benali,” zei ze. “Federale gerechtelijke politie. We hebben elkaar wel tien keer gezien in het justitiepaleis, mevrouw Delvaux.”
“Het spijt me,” zei ik.
“Dat hoeft niet. Ik onthoud de tolken nooit. Zo hoort het ook: als u uw werk goed doet, ziet niemand u.”
Ze glimlachte. Ze trok de plastic stoel bij, ging zitten, zette het bekertje op het tafeltje en legde de aktetas op haar knieën. Antoine was een broodje gaan halen. Lucie was teruggegaan om les te geven.
Ze vertelde me over het ongeluk op de toon van een proces-verbaal, want dat was het. Zaterdag 19 september, kort voor middernacht. De N92, tussen Wépion en Profondeville, in de bocht langs de golfbaan. Mijn Clio, van achteren aangereden door een ander voertuig, dat niet was gestopt. De vangrail losgerukt. De auto van het talud af, op het jaagpad, tussen de bomen van de oever. Op twee meter van de Maas.
“Vluchtmisdrijf,” zei ze. “Voorlopig. Het parket heeft een onderzoeksrechter aangesteld, daarom krijgt u mij in plaats van de lokale politie. Dit was geen aanrijding, mevrouw Delvaux. Iemand heeft u van de weg geduwd.”
Ik keek naar mijn handen op het laken.
“Er zit niets in mijn hoofd,” zei ik. “Niets van die nacht.”
“Dat weet ik. De artsen hebben me gewaarschuwd. Daarvoor ben ik niet hier.”
Ze opende haar aktetas, haalde er een notitieboekje uit en bladerde erin.
“We hebben een koffer gevonden in uw kofferbak. Een grote koffer, en een reistas op de achterbank.”
De deur ging open. Antoine kwam terug met een driehoekig broodje in cellofaan dat hij duidelijk niet van plan was op te eten. Hij hoorde het woord “koffer”. Hij bleef midden in de kamer staan.
“Je ging naar je zus,” zei hij. “Voor het weekend.”
Benali draaide zich naar hem om, langzaam, als iemand die een raam opendoet om te zien uit welke hoek de wind waait.
“Voor het weekend,” herhaalde ze.
“Ze ging naar Lucie. In Profondeville. Daar ging ze vaak naartoe.”
“Met een grote koffer.”
“Ze neemt altijd te veel mee.”
Benali noteerde. Toen draaide ze zich naar mij.
“En van de weg, mevrouw Delvaux, is u echt niets bijgebleven?”
“Koplampen,” zei ik. “Koplampen, verder niets.”
Antoine verroerde zich niet. Benali noteerde ook dat. Ze voegde er niets aan toe.
's Avonds, toen Lucie terugkwam met een potje appelmoes en een tijdschrift, vroeg ik haar waar ik die zaterdag naartoe ging. Ik stelde de vraag met mijn grindstem, en Lucie antwoordde zonder me aan te kijken, terwijl ze het potje appelmoes openmaakte met de concentratie van een ontmijner.
“Naar mij. Je kwam het weekend doorbrengen. We gingen pannenkoeken bakken.”
Ze zeiden allebei hetzelfde. Het was niet de hele waarheid. Ik luisterde hoe ze het zeiden, de een na de ander, met dezelfde woorden, en ik verbeterde niets.
Benali kwam de volgende ochtend terug, heel vroeg, nog voor het wassen, nog voor Antoine er was. Ze bleef deze keer staan. Ze had geen koffie.
“Ik vergat nog iets,” zei ze.
Ze vergat niets, dat begreep ik aan de manier waarop ze de deur achter zich dichtdeed.
“De hulpdiensten werden om drieëntwintig uur tweeënvijftig verwittigd. Een oproep naar 112. Die is gedaan met uw telefoon, mevrouw Delvaux.”
Ze liet een stilte vallen.
“Door een vrouw. Ze gaf de plaats door, ze zei dat u ademde, ze hing op zonder haar naam te zeggen. Toen de brandweer aankwam, was er niemand. En uw telefoon is verdwenen.”