Hoofdstuk 3

Maandag, 16.00 uur

De jurk viel slecht bij de linkerschouder, en volgens Lavina lag dat aan de schouder.

“Je houdt hem hoger dan de andere, Selah. Dat heb je altijd gedaan. Laat zakken.”

Selah liet haar schouder zakken. De jurk bewoog niet. Lavina kneep de stof tussen twee vingers, trok hem naar achteren en zette er een speld in die langs de huid streek zonder te prikken. Lavina prikte nooit.

De naaikamer lag op de eerste verdieping, aan de kant van het erf, een lange kamer met wanden van grenen planken die nooit iemand had geverfd, en een raam dat uitkeek op de veetrailer en daarachter op het luzerneveld en de graanschuur. Om vier uur 's middags viel de zon er schuin naar binnen en deed het zwevende stof oplichten, duizenden korreltjes die langzaam ronddraaiden zonder ooit te vallen. Je had er de grote snijtafel, de trapnaaimachine, de elektrische machine die alleen voor de lakens werd gebruikt, de dozen met klosjes, en aan de wand zaten spijkers op manshoogte waar de jurken hingen waaraan werd gewerkt. Sinds donderdag was er maar één spijker in gebruik. Die van de saliegroene jurk.

Selah stond op het krukje, de armen een eindje van haar lichaam, zoals ze had geleerd. Ze had het warm. De nieuwe stof rook naar appret en naar het karton van de coöperatieve winkel, en onder de hoge kraag schuurde een naad tegen de onderkant van haar hals.

Jemima zat op haar knieën en controleerde de lengte aan de voorkant. Ze was drieëndertig en had blauwe kringen onder haar ogen, en een baby van vier maanden die in een mand bij de deur sliep en naar wie ze om de drie spelden keek.

“Ze wordt mooi,” zei Jemima. “Ze wordt heel mooi.”

Ze zei het tegen Lavina, niet tegen Selah. Tegen een meisje zeg je niet dat ze mooi is. Dat zeg je tegen de andere moeders, boven haar hoofd.

Onder de snijtafel speelde Delphia met de lege klosjes. Ze zette ze in rijtjes op de vloer en liet ze tegen elkaar aan rollen. Ze was zes en had een vlecht zo dun dat het wel een touwtje leek. Af en toe kwam haar handje onder de tafel vandaan, pakte een vol klosje uit de doos, en dan zei Lavina zonder te kijken: “Delphia.” Het handje gaf het klosje terug.

En aan de andere kant van de kamer, bij het raam, op de lage stoel, zat hun moeder te naaien.

Verla zei niets. Ze had de zoom van de rok op haar schoot, opengevouwen, een meter saliegroen die tot op de vloer golfde, en ze naaide hem steek voor steek, met de hand, met een naald zo lang als een vinger. Ze keek niet op toen Lavina het over de schouder had. Ze keek niet op toen Jemima zei dat Selah mooi zou worden. Ze keek nooit op. In het Huis, op het erf, in de winkel, keek Verla Hallam naar de grond, één pas voor haar voeten, altijd dezelfde pas.

Zondagavond, na het gebed, had haar vader haar bij zich in de werkkamer geroepen.

Hij had de deur niet dichtgedaan. Met zijn dochters deed hij de deur nooit dicht. Hij stond achter zijn bureau, een hand plat op het hout, en achter hem waren het zwarte raam en de lamp met de groene kap. Hij had haar niet laten zitten.

“Zaterdag word je gegeven. De Vader ontving het.”

Dat was het. Acht woorden. Ze had er al maanden op gewacht, sinds de dag dat haar kinderjurk was vervangen door een lange jurk, sinds ze de andere moeders aan tafel naar haar zag kijken alsof ze iets opmaten. Ze had gedacht dat ze bang zou zijn. Ze was niet bang. Ze had het alleen koud, in haar handen en in haar voeten, alsof ze in haar nachthemd het erf op was gestuurd.

“Ja, Vader.”

Hij zei niet aan wie. Ze vroeg het niet. Je vraagt het niet. De naam komt de avond ervoor, dat is de regel, zodat het meisje geen tijd heeft om zich iets in het hoofd te halen, en zodat de man voor haar is als een deur die je opendoet zonder eerst door het sleutelgat te hebben gekeken.

Toen ze de werkkamer uit kwam, was ze langs de keuken gelopen. De drie moeders waren daar, Lavina, Jemima, en achterin haar moeder, bij de gootsteen. Lavina was naar haar toe gekomen, had haar gezicht tussen haar handen genomen en had gezegd wat je zegt.

“Buig en bloei.”

Jemima had het herhaald. Haar moeder had niets gezegd. Ze waste een pan af die al schoon was.

“Armen omhoog.”

Selah deed haar armen omhoog. Lavina sloeg een meetlint om haar borst, onthield iets, haalde twee spelden weg en zette er één terug. De zon was verschoven en raakte nu de nek van Delphia, die half in slaap was gevallen tegen een stoelpoot, met in elke vuist een klosje.

“Ga het grijze garen eens halen, Selah,” zei Lavina. “In de doos bij je moeder. Rustig aan. Niet op de zoom gaan staan.”

Selah stapte van het krukje. De jurk woog op haar schouders. Ze liep met kleine pasjes door de kamer, de rok met één hand opgetild, en hurkte bij de lage stoel om in de naaidoos te zoeken, een oud ijzeren koekblik met roestige hoeken.

Van daaruit zag ze de rok van haar moeder.

Niet de groene jurk op haar schoot. Haar eigen rok, de grijze, die van elke dag, die tot op haar enkels viel. Er zat een takje droge alsem in de zoom vast, een grijsgroen bosje dat aan de steken was blijven haken, van het soort dat niet op erven groeit en dat je mee naar binnen neemt als je over de aarde hebt gelopen.

Selah keek naar de zoom. Ze keek naar de handen van haar moeder, rood, met kloven bij de knokkels, die de naald zonder trillen doortrokken. Ze keek naar het gebogen gezicht, de grijze vlecht die als een kroon was opgestoken, de scheiding kaarsrecht in het midden.

Haar moeder ging alleen van de keuken naar de melkerij, van de melkerij naar de wasruimte, van de wasruimte naar de naaikamer, en op zondag naar het Huis, altijd via de straat. Maar de wind in Peniel blies overal alsem naartoe, tot in de lakens die te drogen hingen en in het haar van de kleintjes.

Ze vond het grijze garen. Ze stond op. Ze dacht er niets van. Er zijn dingen in Peniel die je ziet en meteen opbergt, zonder ernaar te kijken, zoals je een bord in de kast zet zonder na te gaan of er een barst in zit.

“Dank je,” zei Lavina.

Later, toen alle spelden op hun plaats zaten en de jurk weer aan zijn spijker hing, bleef Selah er nog een tijdje voor staan, in haar onderhemd, de armen over haar borst gekruist.

Ze dacht aan Ket.

Dat mocht ze niet. Ket was verloren, en een verlorene noem je niet bij naam. Dus zei ze zelfs in haar hoofd “zij”. Ze herinnerde zich haar zoals je je warmte herinnert.

De laatste nacht hadden ze in hetzelfde bed geslapen, zoals altijd. Selah had haar voeten tegen de kuiten van haar zus gelegd, zoals altijd, en haar zus had “Sel, je voeten” gezegd, zoals altijd, en haar benen niet weggetrokken. 's Ochtends was de plek naast haar koud. Niet lauw. Koud. Het laken was strakgetrokken, helemaal plat, zoals je een laken strak trekt als het eruit moet zien alsof niemand het heeft gebruikt.

Aan het ontbijt had niemand erover gesproken. De andere moeders hadden de pap opgeschept, de jongens waren naar de zagerij gerend, en haar moeder had de kippen precies op tijd gevoerd, zoals elke ochtend. 's Avonds was haar gezegd dat haar zus verloren was, naar de wil van de Vader, en dat er niet meer over gesproken mocht worden. Ze was zes. Ze had haar zus gezocht op de zolder, in de schuur, achter de stal, tot iemand haar bij de arm terugbracht.

En in de winter dat ze acht was, begin februari, waren er na het avondeten twee Wakers de keuken binnengekomen, die met haar vader in de werkkamer hadden gepraat, met de deur dicht. Daarna had haar vader haar in de slaapkamer opgehaald. Hij had niet gezegd waarom. Hij had haar het erf over gebracht, naar de veetrailer, en de achterdeur opengedaan. Drie nachten. Het bevroren stro, de geur van oud vee, de sterren door de kieren tussen de planken, en de kou die via haar voeten tot in haar buik omhoogkroop. 's Ochtends bracht haar moeder haar warme melk en zei niets. Selah had God elke nacht gevraagd wat ze had misdaan. God had niet geantwoord. Haar vader ook niet. Ze was het nooit te weten gekomen.

Sindsdien hield ze haar handen in elkaar als ze langs de trailer liep.

's Avonds stond ze met Leora in de melkerij de melkbussen om te spoelen toen Amos Pendry door de kleine deur binnenkwam met een krat lege flessen. Hij was zeventien, lang, mager, en zijn polsen staken altijd uit zijn mouwen. Hij sprak nooit met meisjes. Hij zette zijn krat neer, bukte om hem recht te zetten, en fluisterde zonder Selah aan te kijken:

“Een Waker heeft in Kanab een grijze Corolla gezien. Nevada-kentekens. Ze hebben opdracht hem in de gaten te houden.”

Selah bleef de bus schrobben. Leora, naast haar, had niets gehoord; ze neuriede.

“En ze zeggen dat er zondagavond iemand naar het reservoir is geklommen. Laat. Ze zoeken wie.”

Hij pakte de krat weer op en ging naar buiten. De deur zwaaide twee keer heen en weer op zijn scharnieren.

Het reservoir.

Selah ging er elke woensdag naartoe. Iedereen wist het. Ze dachten dat ze er ging bidden, en ze bad ook, een beetje, in het begin, voordat de vrachtwagens kwamen. Als ze zochten wie er naar het reservoir was geklommen, zouden ze bij haar uitkomen. Ze zouden het haar vragen. Ze zouden haar de woensdag afnemen. Daar dacht ze het eerst aan, en ze schaamde zich dat ze het eerst daaraan dacht.

Een grijze Corolla. Nevada. Ze kende niemand in Nevada. Ze kende niemand, nergens.

Na de melkerij ging ze niet meteen naar binnen. Ze liep door de stal, die op dat uur leeg was, de koeien in de wei erachter, de warme geur van hooi en mest, één peertje aan het plafond. Midden op de aangestampte aarde bleef ze staan.

Ze wilde eraan wennen. Zaterdag zou iemand het haar misschien vragen. De meisjes die gegeven werden, zeiden 's ochtends altijd iets tegen de andere meisjes terwijl hun haar werd gedaan. Ze had Prudence Gale het vorig jaar horen zeggen, en Hosanna Yeates daarvoor, met een glimlach. Het is mijn beurt. Het moest er goed uitkomen, het moest er met een glimlach uitkomen.

Ze rechtte haar rug. Ze zei, hardop, tegen de lege stal:

“Het is mijn beurt.”

Haar stem steeg op naar de balken en kwam terug. Ze probeerde het opnieuw, zachter, alleen voor zichzelf:

“Het is mijn beurt.”

Het peertje knetterde.

Selah bleef stokstijf staan, haar handen voor zich gevouwen zonder dat ze dat had besloten. Ze had zichzelf net gehoord. Beide keren was haar stem aan het eind omhooggegaan, zonder dat ze het wilde, zoals je stem omhooggaat als je iets vraagt.