Het huis van de aardbeien

Op zondag mocht ik naar huis.

Dokter Tasiaux kwam om negen uur afscheid nemen, in haar wollen vest, met een afsprakenblad dat ze op mijn tas legde. Elke dinsdag, in Godinne, op consultatie. En over drie weken een controle op neurologie.

“U zult het thuis beter hebben,” zei ze. “Vertrouwde plekken, voorwerpen, geuren. Vaak komt het langs die weg terug. Via het lichaam, voor het hoofd.”

“En als het niet terugkomt?”

“Dan leeft u met wat u hebt. Veel mensen leven heel goed met minder.”

Antoine kwam me om elf uur halen met de pick-up. Een grote zwarte pick-up, hoog op de wielen, met een laadbak onder een zeil en een geur van potgrond in de cabine. Hij hielp me instappen, een hand onder mijn elleboog, de andere aan het portier, want de treeplank was hoog en mijn hele linkerkant deed nog pijn. Hij zette mijn tas aan mijn voeten. Hij maakte zelf mijn gordel vast, over me heen gebogen, zonder me aan te raken, met de concentratie van een chirurg.

Toen de gordel klikte, sloot ik even mijn ogen. Hij deed alsof hij het niet zag.

Hij reed heel langzaam. Hij nam de weg over het plateau, reed dan naar beneden tot aan de brug van Lustin, en in plaats van over te steken naar de N92 bleef hij op de overkant, via Tailfer, en pas bij de brug van Wépion stak hij de Maas over. Dat was een omweg van minstens tien minuten.

Ik vroeg niet waarom. Hij legde het niet uit.

---

De langgevelhoeve leek op de foto, behalve dat een foto geen geur heeft en geen wind.

Ze lag tegen de helling, boven de Chaussée de Dinant, lang en laag, van grijze steen, met donkergroene luiken en een leien dak dat nog glom van de regen van die nacht. Eronder de serres: zes lange tunnels van glas en plastic, op een rij in de helling, waarvan de helft beslagen ruiten had en de andere helft donker was, leeg, met rijen hangende goten waarin niets meer groeide. Achteraan, helemaal aan het eind van de serres, een klein wit huis met een moestuin. En achter dat alles, beneden, de Maas.

Ze was breed op die plek, en traag, tinkleurig. Een binnenschip voer stroomafwaarts, beladen met zand, zo diep in het water dat het leek te gaan zinken. Op de andere oever de kalkrotsen van Tailfer, grijs en wit, met bomen die zich in de spleten vastklampten, en aan de voet de spoorlijn, en een goederentrein die geluidloos voorbijreed, te ver weg om hem te horen.

“Het huis van mijn moeder,” zei Antoine, en hij wees naar het kleine witte huis. “Françoise. Ze komt later wel. Of niet.”

Hij zei “of niet” ook zonder iets uit te leggen.

Ik volgde Antoine van kamer naar kamer. Hij noemde de dingen bij naam.

“De keuken.”

Een grote ruimte met rode terracottategels, met een houtfornuis en een elektrisch fornuis naast elkaar, en in het midden een massieve eiken tafel, lang genoeg voor twaalf, vol brandplekken van pannen en messneden.

“De tafel van mijn grootmoeder.”

“De woonkamer.”

Een uitgezakte leren bank, een open haard, rekken vol boeken in drie talen, waarvan de helft van mij was, in het Italiaans en in het Nederlands, met mijn potloodaantekeningen in de marge.

“Jouw boeken.”

“Het bureau. Er liggen veel papieren. Dat ben vooral ik.”

“De badkamer. Het warme water heeft tijd nodig.”

Ik liet hem begaan. Hij liep voor me uit, met trage passen, en draaide zich af en toe om om te zien of ik volgde, en hij opende de deuren een voor een, als een makelaar die niet wil verkopen. De verdieping liet hij me niet zien. Hij bleef staan aan de voet van de houten trap, keek omhoog naar de overloop, en opende een deur op de benedenverdieping, aan het eind van de gang.

“Ik heb de logeerkamer klaargemaakt. Zodat je rust hebt.”

Het was een kleine witte kamer, met een geverfd ijzeren bed, een geel dekbed, een ladekast en een raam dat uitkeek op de serres. Hij had schone lakens gelegd die nog naar het strijkijzer roken. Hij had op het nachtkastje een glas gezet, een karaf water, mijn tabletten, een lamp. Hij had een bosje gedroogde lavendel in een jampot gezet. Hij had aan alles gedacht, en hij stond in de deuropening alsof hij zich verontschuldigde dat hij aan alles had gedacht.

“Dank u,” zei ik.

“Als je iets nodig hebt, ik ben boven. Of in de serre.”

Hij aarzelde.

“De achterdeur is nooit op slot. Hier sluiten we nooit af. De seizoenarbeiders komen langs.”

“Zelfs 's nachts?”

“Vooral 's nachts. Sommigen beginnen om vier uur.”

Hij bleef nog even op de drempel staan, alsof hij op iets wachtte, een vraag, een woord. Toen klopte hij twee keer met zijn vlakke hand op de deurpost, het gebaar van een boer die een paard op de hals klopt, en hij ging. Ik hoorde hem door de keuken lopen, de achterdeur openen en dichtdoen, en naar de serres afdalen. Zijn laarzen op het grind. Toen niets meer.

---

In de namiddag sliep ik. 's Avonds maakte hij een omelet met aardappelen, die we tegenover elkaar opaten, aan de twee uiteinden van de eiken tafel, met tien lege plaatsen tussen ons. Het regende nog, een fijne regen die op de ruiten van de serres klonk als verfrommeld papier. Hij opende een fles bruiswater. Hij keek er ongelukkig naar.

“Mag je een glas drinken?” vroeg hij.

“De neurologe zei een half. En niet elke dag.”

“Er staat wijn in de kelder. Ik ga…”

“Ik ga wel,” zei ik. “Ik moet bewegen.”

Hij kwam half overeind. Hij ging weer zitten.

“De deur onder de trap,” zei hij. “Pas op, het is steil. De schakelaar zit beneden, rechts. Ik heb nooit begrepen wie op het idee is gekomen om hem beneden te zetten.”

Ik opende de deur onder de trap. Er steeg een geur op van koude steen, van appels en van wijn. Het was donker, volkomen donker, een dik donker, van het soort dat je op je huid voelt. Het licht van de keuken bescheen de eerste twee treden, nauwelijks, en daarna niets meer.

Ik legde mijn rechterhand tegen de muur. Hij was vochtig en ruw onder mijn vingers. Ik ging een trede naar beneden. Dan nog een.

De derde trede bewoog. Ik stapte eroverheen.

Ik ging verder tot beneden, in het donker, met mijn hand tegen de muur, en vond de schakelaar rechts, een oude porseleinen draaiknop. Aan het plafond ging een naakte lamp aan. Er stonden houten rekken vol liggende flessen, kistjes appels, een roestig kinderfietsje, rijen jampotten met handgeschreven etiketten. Ik pakte op goed geluk een fles bordeaux. Ik deed het licht uit. Ik ging in het donker de trap weer op.

Antoine stond boven.

Hij stond op de drempel van de kelder, in het licht van de keuken, met één hand op de deurklink. Ik had hem niet horen opstaan. Hij zei niets. Hij keek hoe ik naar boven kwam, en toen ik bij hem was, ging hij niet meteen opzij. Hij keek naar de fles in mijn hand, dan naar de trap achter me, dan naar mijn gezicht, heel lang, zo lang dat ik hem uiteindelijk de fles aanreikte zodat hij hem zou aannemen.

Hij nam hem aan.

“Gaat het?” zei hij. “Weet je het zeker?”

Het is de enige keer, in drie maanden, dat ik hem twee vragen na elkaar heb horen stellen.

“Ja,” zei ik. “Het is steil, maar het gaat.”

Hij knikte. Hij ging terug naar de tafel. Hij opende de fles met een kelnersmes, zonder iets te zeggen, schonk me een half glas in, en voor zichzelf niets. De rest van de maaltijd keek hij naar de regen op de ruiten.

---

Later, toen hij naar de serre was gegaan, wilde ik op het terras gaan staan. Ik had lucht nodig. De regen was opgehouden, maar het was koud, die vochtige kou van de vallei die bij het vallen van de avond uit het water opstijgt en door je kleren heen gaat.

Aan de kapstok in de gang hingen jassen. Een dikke kaki werkjas, een regenparka, een gele vissersoliejas. En een flessengroene wollen mantel, getailleerd, met hoornen knopen.

Ik haalde hem van de haak en trok hem aan.

Ik bleef een hele poos op het terras staan, met mijn handen in de zakken, en keek naar de verlichte serres beneden. In een ervan, de oudste, die achteraan, brandde een lamp achter de wasem. Je zag vaag een gestalte die niet bewoog, zittend, met de ellebogen op een tafel. Verderop was de Maas zwart geworden, met de lichten van de spoorlijn die erop trilden.

In de rechterzak van de mantel zat een in vieren gevouwen papiertje.

Ik haalde het eruit. Het was een kassabon, een beetje week geworden van het vocht. Ik vouwde hem open in het licht dat uit het keukenraam viel.

Bovenaan een logo: een klein gestileerd bootje, en een naam in schuinschrift. La Halée. Restaurantschip. Quai de Jambes. Vrijdag 18 september 2026, eenentwintig uur veertig. Tafel 4. Twee couverts. Twee marktmenu's, een fles witte wijn van de Maasheuvels, twee koffie.

Ik draaide de kassabon om.

Op de achterkant, schuin, met blauwe balpen, stonden vijf woorden in een hellend, gehaast handschrift, met een hoofdletter M die bovenaan een lus maakte en een punt op de i die een streepje was.

Mijn handschrift.

Morgen zeg ik het hem.