De eed

Op maandag, om negen uur, waren ze met negen en ze kenden elkaar niet.

Ze waren in een kamertje achter de zittingszaal gezet, met een tafel, een koffieautomaat en een raam dat uitkeek op een binnenplaats waar iemand een fiets had gestald. Een deurwaarder had gezegd dat ze niet ver mochten gaan. Niemand sprak, behalve de man in de blazer, nummer 9, die al aan drie mensen had uitgelegd dat hij veel strafzaken volgde en dat hij van deze gehoord had.

— Ik zeg het u, dit is snel bekeken.

De vrouw in het marineblauwe vest, nummer 2, zei dat ze dat hoopte.

Étienne keek uit het raam. Hij had een kaartje met een cijfer erop, een pen van de rechtbank, een notitieboekje van de rechtbank, en een knoop in zijn maag die hij niet kon plaatsen.

Om twintig over negen liet men hen binnen.

De zaal was vol. Dat had hij niet verwacht. De dag ervoor waren er tweeënveertig opgeroepenen en drie advocaten; die ochtend zaten er honderdvijftig mensen, stonden er tegen de muren, en er hing een menigtegeluid dat abrupt stopte toen ze verschenen.

Men keek naar de juryleden. Étienne begreep in drie seconden waar men bij een jurylid naar kijkt: men probeert te zien welke kant hij op zal hellen, aan zijn gezicht, aan zijn jas, aan de manier waarop hij gaat zitten. Men keek naar hem zoals hij zelf naar een ketel keek die hij nog niet kende.

Op de eerste rij rechts een vrouw van zevenenzestig, grijs vest, een tas plat op haar knieën, beide handen erop. Ze keek niet naar de juryleden. Ze keek naar de beklaagdenbank.

Die was leeg.

— Het hof, zei de deurwaarder.

Iedereen stond op. Voorzitter Trénel kwam binnen met twee bijzitters, een vrouw en een man, en ze gingen zitten in een geritsel van stof. Daarna zei de voorzitter: « Breng de beschuldigde binnen. »

Twee gendarmes gingen door een lage deur links naar buiten en kwamen terug met een man.

Étienne had zich een beeld gevormd. Hij had het niet gemerkt, maar hij had er zich een gevormd, op grond van vier regels krant en één woord — doodslag. En het beeld klopte niet.

Karim Lenoir was een magere man, in een wit hemd dat te wijd was aan de kraag, met haar kort geknipt door iemand die er niets om gaf. Hij had de kleur van mensen die niet buitenkomen. Hij stapte de bank in, ging zitten, legde beide handen op de balie voor zich en keek één keer de zaal rond, van links naar rechts, traag.

Toen zijn ogen langs de juryleden gingen, boog hij zijn hoofd niet.

Étienne boog het zijne ook niet, en hij had er meteen spijt van, want hij moest het twee seconden langer volhouden dan hij wilde.

De man was even oud als hij. Dat was het enige wat hij dacht, en hij kon het niet anders denken: deze man is even oud als ik. Achtendertig, misschien veertig. Er zaten vier of vijf jaar tussen hen, niet meer, en Étienne kreeg het onaangename gevoel van een spiegel die net verkeerd hangt.

— De jury zal de eed afleggen, zei de voorzitter.

Hij stond op. Iedereen stond op.

— Mevrouw Kermarrec.

De kleine vrouw in de blouson ging rechtstaan, op de eerste rij van de jurybank, en stak haar rechterhand op, en van achteren zag Étienne haar schouders trillen.

De voorzitter las, traag, zonder naar zijn papieren te kijken:

— U zweert en belooft de tenlasteleggingen tegen Karim Lenoir met de meest nauwgezette aandacht te onderzoeken; noch de belangen van de beschuldigde, noch die van de samenleving die hem beschuldigt, noch die van het slachtoffer te verraden; met niemand te spreken tot na uw uitspraak; niet te luisteren naar haat of kwaadwilligheid, noch naar vrees of genegenheid; eraan te denken dat de beschuldigde onschuldig wordt geacht en dat de twijfel in zijn voordeel moet spelen; te beslissen op grond van de tenlasteleggingen en de verweermiddelen, volgens uw geweten en uw innige overtuiging, met de onpartijdigheid en de vastheid die een rechtschapen en vrij mens passen; en het geheim van de beraadslaging te bewaren, ook nadat uw taak beëindigd is.

Hij pauzeerde.

— Mevrouw Kermarrec, steek uw rechterhand op en zeg: ik zweer het.

— Ik zweer het, zei een stem die je amper hoorde.

— Mevrouw Aubrit.

De voorzitter las alles opnieuw. Volledig. Vanaf het begin, met de naam van de beschuldigde, de haat en de kwaadwilligheid, de vrees en de genegenheid, de twijfel die in zijn voordeel speelt, het geheim ook nadat de taak beëindigd is.

— Ik zweer het.

— De heer Delaroche.

Hij las alles opnieuw.

Étienne had gedacht dat het een formaliteit zou zijn, één keer gezamenlijk de hand opsteken, drie seconden. Bij de derde herhaling begreep hij dat het dat niet was, en ook geen plechtigheid: het was een manier om de woorden één voor één in negen mensen te krijgen, zodat niemand zich achter de anderen kon verstoppen.

Bij de vijfde lezing hoorde hij de zinnen niet meer als zinnen.

Met niemand spreken. Hij dacht aan Karine, in de keuken, de theedoek over haar schouder. Tot na uw uitspraak. Dertien dagen. Het was geen beeldspraak, het was niet de terughoudendheid van een discrete man: het was een verbod, dat begreep hij nu pas, en hij ging het rechtstaand zweren voor honderdvijftig mensen.

— De heer Mazière.

Hij stak zijn rechterhand op.

De voorzitter keek hem aan en las alles opnieuw, voor hem alleen, en Étienne hoorde die keer elk woord, ook de woorden die hij de eerste zes keer niet gehoord had.

Dat de twijfel in zijn voordeel moet spelen.

Zijn hand was zwart in de plooien van zijn vingers. Hij had zich de avond ervoor nochtans twee keer geschrobd met atelierzeep, en toch zat er nog die donkere streep in de rimpel van het eerste vingerkootje, die er nooit uit gaat, en die zijn vrouw zijn handtekening noemde. Daaraan dacht hij, met zijn hand in de lucht, voor een volle zaal: aan zijn vuile vingers.

— Meneer Mazière, steek uw rechterhand op en zeg: ik zweer het.

— Ik zweer het.

Hij ging weer zitten. Zijn benen stonden niet vast.

Twee plaatsen verder legde nummer 9 de eed af met een heldere stem, articulerend, zoals je opzegt. Toen was het voorbij. De voorzitter ging zitten en herinnerde eraan dat het juryleden verboden was hun mening te uiten, de pers te raadplegen, over de zaak te spreken, en elders dan in de zaal aantekeningen te maken.

Daarna zei hij:

— Meneer Lenoir, staat u op.

De man stond op in de beklaagdenbank.

— U wordt ervan beschuldigd in de nacht van 14 op 15 november, te Sarnay-les-Bois, opzettelijk de dood van Sabrina Gaudin te hebben veroorzaakt.