Acht maanden

De dienst bezet tweeënhalf kantoor op de derde verdieping van een gebouw uit de jaren zeventig, met tapijt dat vier directies heeft meegemaakt en een koffieautomaat die een klap op de linkerflank eist.

Anouk Perrey is tweeënvijftig, heeft een whiteboard vol tijdsblokken in uitwisbare stift, en de permanente blik van iemand die net de telefoon heeft neergelegd.

— Liaisonwerk, zegt ze. Acht maanden. Drie uur per week, gemiddeld, en ik zeg wel degelijk gemiddeld, want er komen weken van zes.

— Acht maanden bij dezelfde cliënt?

— Op hetzelfde dossier. Het is een overname van een bedrijf na een overlijden. Er komt de notaris bij, de bank, de boekhouder, de URSSAF, de arbeidsgeneeskunde, waarschijnlijk de arbeidsinspectie, en twee of drie dingen die niemand voorzien heeft.

Salomé kijkt naar het bord.

— Vierendertig weken, zegt ze.

— Vierendertig.

— Anouk, dat doen we niet.

— Ik weet dat we dat niet doen.

Ze kijken elkaar aan, en er valt niets aan toe te voegen, want ze kennen allebei de redenering en allebei de werkelijkheid.

De redenering: je wisselt af. Je laat een tolk zich niet acht maanden in het leven van iemand installeren, want op den duur hoor je de woorden niet meer, dan hoor je de mensen. Je kent het dossier beter dan de betrokkenen, je loopt vooruit, je vult aan, je wordt nuttig — en de dag dat je nuttig wordt, ben je opgehouden tolk te zijn.

De werkelijkheid: ze zijn met elf voor het hele departement.

— Wie heb je anders? vraagt Salomé.

— Voor dinsdag- en donderdagnamiddag, met juridische en boekhoudkundige woordenschat, en beschikbaar tot november? Ik heb jou. Ik heb Maud één week op drie. En ik heb Béatrice, die op 30 april met zwangerschapsverlof gaat.

— En als ik nee zeg?

Anouk legt haar stift neer.

— Als jij nee zegt, haal ik per afspraak externe versterking. Dat betekent elke keer een andere tolk. Dat betekent dat die meneer zijn nalatenschap om de veertien dagen opnieuw uitlegt aan iemand nieuw, en dat ze hem bij de bank drie keer zijn omzet laten herhalen terwijl de tolk het gebaar voor « zekerheidsrecht » zit te zoeken. Je weet perfect hoe dat loopt.

— Ja.

— Wel dan.

Salomé kijkt naar het dossier. Twee bladzijden. De naam, het adres van het atelier, de datum van overlijden, de voorlopige lijst met afspraken.

Kessler Yanis, geboren 3 mei. Vanaf de geboorte diep doof. Franse Gebarentaal als eerste taal. Schrijnwerkerij, negen werknemers, Vénissieux.

Negen werknemers, honderdtachtigduizend euro leveranciersschulden, en een man die vijf weken geleden zijn vader begraven heeft.

Dat is jouw probleem niet.

Dat is de zin die ze al negentien jaar drie keer per week tegen zichzelf zegt, en het is de meest professionele zin die er in dit vak bestaat. Dat is jouw probleem niet. Je bent geen maatschappelijk werker, je bent geen vriendin, je bent geen adviseur. Je bent een kanaal. Een kanaal maakt zich geen zorgen.

— Ik neem het, zegt Salomé.

Anouk noteert zonder op te kijken.

— Dank je. Je zegt het me, als het lang begint te worden.

— Het gáát lang worden, dat staat er gewoon.

— Dat bedoel ik niet.

Ze kijkt op, deze keer.

— Je zegt het me, als het lang begint te worden.

Salomé neemt de tram om twintig voor zes, en herleest het dossier rechtstaand, één hand aan de stang.

Wat ze Anouk niet zegt, en wat ze zichzelf nog niet helemaal zegt, is dat ze niet nagedacht heeft. Ze heeft binnen de seconde ja gezegd, op het exacte moment dat ze de regel « overlijden van de vader — februari » las, en ze heeft de redenering er achteraf bij gebouwd, heel snel, terwijl Anouk over dinsdagen en donderdagen praatte.

Ze weet waarom.

Een dove man van zesenveertig die een bedrijf erft van zijn horende vader. Een vader die dat atelier veertig jaar geleid heeft, die Momo eenendertig jaar geleden aangenomen heeft, die alle contracten getekend heeft, met alle bankiers gepraat heeft, alle telefoontjes gedaan heeft.

Ze weet precies, zonder ooit een voet in dat atelier gezet te hebben, wat er gaat gebeuren. Ze weet dat er leveranciers zullen zijn die « iemand » willen spreken, klanten die inhaken, een boekhouder die zijn e-mails naar het oude adres stuurt. Ze weet dat men twintig keer tegen háár zal zeggen, in dezelfde kamer als hij: kunt u hem uitleggen dat.

Ze weet het omdat ze erin opgegroeid is.

Haar vader herstelde industriële naaimachines, rue Sébastien-Gryphe. Hij was goed. Hij had klanten. En als er een vertegenwoordiger in het atelier kwam, richtte die zich tot het meisje van negen.

Ze weet ook, en dat is moeilijker toe te geven in een volle tram, dat de persoon die dat dossier van twee bladzijden gelezen heeft niet helemaal een tolk was. Het was een meisje van negen in een plooirok dat iets herkend heeft.

De tram gaat de brug over. Daar is de Rhône, en de regen op de Rhône, en daarachter de daken van de Guillotière.

Salomé stopt het dossier in haar tas.

Ze heeft negentien jaar ervaring, ze geeft twee dagen per week deontologie aan masterstudenten, en ze heeft net, zonder een seconde te aarzelen, een liaisonopdracht van vierendertig weken aanvaard waarvan de eerste reflex had moeten zijn ze te weigeren.

Ze denkt er de hele avond geen enkele keer aan.